Sách: Too good to leave, too bad to stay (P1)

Bạn đã bao giờ bước vào một mối quan hệ quá tốt đẹp để rời đi, nhưng lại quá tệ để ở lại chưa? Hai bạn ít dành thời gian cho nhau, ít chia sẻ, giữ khoảng cách với nhau, nhiều mâu thuẫn, và có quá nhiều thứ đẩy hai người ra xa nhau, nhưng vẫn không thể chấm dứt được mối quan hệ?

Nếu bạn đang, thì Too Good to Leave, Too Bad to Stay là quyển sách hữu ích để bạn bắt đầu khám phá cảm xúc của chính mình và đánh giá lại mối quan hệ, từ đó đưa ra quyết định cho bản thân.

Sách bao gồm 36 câu hỏi cùng nhiều câu chuyện thực tế. Bạn có thể vừa trả lời, vừa bắt gặp những tình huống tương tự trong đó, vừa tháo gỡ các nút thắt rối rắm trong cảm xúc và suy nghĩ, và giải quyết những tổn thương đến từ sự mơ hồ trong mối quan hệ.

Đôi khi, bạn biết được điều gì phải làm, nhưng trong lòng bạn chưa cảm nhận được nó một cách rõ ràng. Đôi khi, cả trái tim và lí trí của bạn đã biết câu trả lời, nhưng chỉ đang đợi một sự xác nhận, một sự thúc đẩy.

Table of Contents

Mối quan hệ mơ hồ và những điều không thể đong đếm

Nếu bạn là người còn mắc kẹt trong một mối quan hệ quá tốt để rời đi, quá tệ để ở lại, có thể bạn sẽ nghĩ việc rời đi làm sao mà đơn giản đến thế. Bao nhiêu cảm xúc, kỉ niệm, ràng buộc vẫn còn ở đó kia mà?

Chúng ta luôn đối mặt với những điều trái ngược: phải yêu chính bản thân mình, nhưng phải có trách nhiệm với đối phương và mối quan hệ. Muốn rời đi, nhưng những lời khuyên xung quanh luôn lái về việc hàn gắn. Ta bị giằng co bởi nhiều suy nghĩ, định kiến, và áp lực.

Những bạn bị mắc kẹt trong mối quan hệ mơ hồ thường mắc phải sai lầm là cân đo đong đếm những điều tốt đẹp trong mối quan hệ đó, những điều bạn mong chờ, những điều khiến việc rời đi trở nên đáng sợ. Hành động này sai lầm vì mọi thứ quá khập khiễng, bạn không sao cân bằng chúng được. Bạn chỉ thêm rối bời và mất niềm tin vào bản thân.

36 câu hỏi để biết được nên ở lại hay rời đi (1-16)

Hãy cùng đi qua 36 câu hỏi để giúp bạn quyết định nên rời đi hay ở lại trong một mối quan hệ mơ hồ.

Từ "partner" trong bài viết này được hiểu là vợ/chồng, người yêu, bạn hẹn hò, đang tìm hiểu, đối tác trong một mối quan hệ tình cảm.

1. Có lúc nào mà chuyện giữa bạn và partner thực sự tốt đẹp không?

Bạn có khi nào thực sự thấy hạnh phúc, kết nối, và thấy tốt hơn về bản thân không? Nếu có gì đó luôn sai sai, luôn khiến bạn đau khổ, trống rỗng, không thực sự kết nối về mặt tâm hồn, ngay từ khi mọi chuyện đã tốt đẹp nhất, thì sẽ tốt hơn nếu bạn rời đi.

…you can often fix what was broken, but you can rarely fix what never worked in the first place.

2. Bạo lực thân thể có xảy ra nhiều hơn một lần?

Nếu bạo hành thân thể xảy ra nhiều lần, chỉ có một lí do duy nhất níu bạn ở lại—đó là đối phương phải tham gia chương trình trị liệu ít nhất là một năm. Cái này tôi thấy nhiều ở nước ngoài, nhưng không rõ ở Việt Nam có chương trình tương tự không vì đa phần là trị liệu cho nạn nhân.

3. Bạn có loại bỏ partner ra khỏi lối sống và hành động của mình hoàn toàn chưa?

Ví dụ: thuê một căn hộ khác để ở (không bàn và không ở cùng với partner), chấp nhận công việc ở một nơi khác khi biết rằng partner không thể chuyển đi được, ngoại tình mà không quan tâm đến việc partner có phát hiện ra hay không—không giấu diếm, không biện hộ… Nếu là Rồi, thì thực ra bạn đã rời khỏi mối quan hệ.

4. Nếu God nói với bạn rằng bạn có thể rời đi, bạn có thấy được giải thoát và có thể kết thúc mối quan hệ?

Câu hỏi này tùy vào tín ngưỡng của bạn. Nếu bạn trả lời Có một cách dứt khoát, thì bạn có thể rời đi. Còn nếu bạn phải ngừng lại để phân tích, suy nghĩ rằng có nên nói Có, thì bạn chưa sẵn sàng.

5. Bạn và partner có cùng sở thích hay hoạt động khiến hai bạn cảm thấy gần nhau (trừ con cái)?

Con cái kết nối hai bạn, nhưng khi con bạn chưa ra đời và khi chúng trưởng thành và rời đi thì sao? Sở thích hay hoạt động gì có thể kết nối hai bạn? Ví dụ như cuddle, tám chuyện, cười về cùng một thứ, đi du lịch, chơi thể thao, sex, nắm tay đi dạo bên bờ biển, v.v.

Nếu Có, thì có thể cuộc hôn nhân của bạn chưa “chết” như bạn nghĩ, hai bạn có khả năng giải quyết vấn đề và làm sống lại mối quan hệ. Câu hỏi này sẽ quan trọng đối với những cuộc hôn nhân sống như bạn cùng phòng.

6. Bạn có thấy partner về cơ bản là tốt, thông minh, không điên, dễ nhìn, và ngửi cũng được không? 😂

Nói trắng ra thì rất khó để yêu lại một người ích kỉ, ngu ngốc, điên khùng, xấu xí, và hôi. Câu này nghe có vẻ hơi trọng bề ngoài. Chẳng phải đôi lúc ta yêu một ai đó mặc kệ những điều xấu của đối phương hay sao? Nhưng những điều này sẽ làm ảnh hưởng đến sự tôn trọng của bạn dành cho người đó.

7. Bạn có cảm thấy nhu cầu của mình bị chối bỏ?

Partner của bạn có gây khó dễ cho bạn khi bạn mong muốn điều gì đó? Hoặc nếu bạn có được thứ mình muốn, thì đó cũng chuyện quá khó khăn đến nỗi bạn thấy chẳng đáng nữa?

Nếu có, thì bạn sẽ hạnh phúc hơn nếu rời đi.

8. Bạn có luôn thấy bẽ mặt hay vô hình trong mối quan hệ này không?

Cảm giác đó có lặp đi lặp lại, chưa bao giờ biến mất không?

Nếu có, thì bạn sẽ hạnh phúc hơn nếu rời đi.

9. Partner có thường ngăn bạn đề cập đến những điều mà bạn quan tâm?

Nếu bạn luôn cảm giác như bị bịt miệng và không được giao tiếp, thì bạn sẽ hạnh phúc nếu rời đi.

Khi người ta không muốn bàn về các vấn đề trong mối quan hệ, mối quan hệ sẽ chết dần chết mòn. Bạn cần được nói ra cái gì bạn thích, không thích, cái gì làm tổn thương bạn.

Bạn cũng phải xem rằng mình có mãi nói về chuyện gì đó mặc dù đã giải quyết rồi hay không? Cái này thì ai cũng sẽ chán ngán và không muốn nói lại thôi.

Giao tiếp là trở nên trần trụi?

Giao tiếp là quá trình con người ta trở nên trần trụi và gỡ bỏ lớp vỏ bề ngoài. Và tình yêu là nơi mà bạn có thể cảm thấy an toàn để giao tiếp, để yếu đuối, để phô bày không che đậy.

Tất nhiên là người ta cần những ranh giới. Một vài người cần nhiều ranh giới hơn những người khác. Nhưng nếu có quá nhiều ranh giới đến mức mối quan hệ của bạn toàn là giấu diếm và khoảng cách thay vì sự cởi mở và gần gũi, thì đó không phải là nơi bạn thấy an toàn.

Một câu chuyện đơn giản trong sách cho thấy sự mâu thuẫn về việc giao tiếp:

Kiesha chỉ giận dữ với người thân thiết. Cô cho rằng việc nổi giận là khi cô cảm thấy đủ an toàn để “trần trụi”—không giấu diếm gì nữa. Dennis, partner của Kiesha, lại cho rằng an toàn là khi Kiesha không giận dữ với anh. Dennis “trần trụi” bằng cách nói với Kiesha rằng anh thấy không thoải mái khi cô giận dữ với anh. Lúc này, Kiesha tổn thương vì cảm thấy anh không chấp nhận việc cô đã dám bộc lộ mặt chân thật của mình.

Bạn có thể thấy nhu cầu của mỗi người về sự an toàn và phơi bày cảm xúc có thể rối bời như thế nào, từ những việc đơn giản nhất. Vì thế, tình yêu nên là nơi mà hai người cùng tìm ra sự cân bằng giữa việc cảm thấy an toàn và việc được bộc lộ cảm xúc không giấu diếm. Mối quan hệ sẽ tệ khi một bên cần nhiều sự an toàn hơn mà partner có thể cho họ được.

10. Bạn có thường cảm thấy partner đang nói dối?

Nếu có, thì bạn sẽ hạnh phúc nếu rời đi. Nếu nói dối đã trở thành một thói quen của người đó và bạn đã mất niềm tin, thì sẽ rất khó để tiếp tục.

11. Bạn có thực lòng thích partner không và người đó có thích bạn không?

Hãy khoan nghĩ đến những phẩm chất đáng khen đi, cũng như những giận dữ hay thất vọng, bạn có thật lòng thích partner và người ta cũng vậy?

Thích theo kiểu mà ở bên người đó thì bạn sẽ thấy thoải mái và hạnh phúc?

Tất nhiên là bạn không thể đong đếm được tình cảm của người kia, nhưng partner khiến bạn cảm thấy tình cảm của người ta là thế nào? Có khiến bạn cảm thấy là người ta thích bạn không? Có hành động như là thích bạn không?

Bạn có thể luôn miệng nói rằng mình yêu người đó, nhưng nếu nhìn kĩ lại tình cảm của cả hai và câu trả lời là Không, thì bạn sẽ hạnh phúc nhất nếu rời đi.

Có một điều chung cho tất cả các mối quan hệ chết dần chết mòn là cả hai cùng ngừng cố gắng. Sự cùng ngừng cố gắng này đến thầm lặng và thông qua những chi tiết nhỏ nhất, mơ hồ nhất. Chúng tích lũy dần, từ một sự lạnh nhạt, một cái ôm bị từ chối cho đến sự thất vọng khi món quà sinh nhật không được chăm chút…

12. Bạn có sẵn lòng cho đi nhiều hơn mà không mong đợi lại gì từ partner không?

When the satisfaction or the security of another person becomes as significant to one as is one’s own satisfaction or security, then the state of love exists. Conceptions of Modern Psychiatry, Sullivan

Cho dù bạn có đang đau khổ, nếu bạn vẫn sẵn sàng cho đi tình yêu của mình mà không mong đợi đáp lại, thì mối quan hệ của bạn vẫn còn có cơ hội sống lại. Còn nếu bạn không thể cho đi trừ khi biết rõ sẽ nhận lại được điều gì đó, thì bạn cũng sẽ không hạnh phúc nếu ở lại.

Những hành động tuy nhỏ nhưng lại mang đến sự khác biệt lớn cho đối phương:

  • cười chào đón khi họ về nhà
  • giúp đỡ họ
  • khen ngợi họ
  • xoa nhẹ vai họ khi đi ngang
  • mua gì đó họ thích khi bạn trong cửa hàng

Nhưng nếu cứ cho đi thì bạn sẽ thành ra yếu đuối, bị lợi dụng? Hãy coi nó là một phép thử, dần dần bạn sẽ có cái nhìn rỡ hơn về thực tế mối quan hệ của bạn.

To me it means that love is not the package you carry around, it’s the package you deliver. It’s not what you feel inside and certainly not what you say you feel inside, it’s what you can give based on what you feel inside.

13. Bạn và partner có muốn chạm vào nhau không?

Hai bạn có mong đợi và cố gắng làm điều đó không? Dù là ôm, hôn, nắm tay, hay chạm nhẹ vào người đó, mà một trong hai bạn, hoặc cả hai, đều không muốn làm, thì hai bạn đã xa lánh nhau và bạn sẽ hạnh phúc nếu rời đi.

14. Bạn có cảm thấy hấp dẫn giới tính đặc biệt đối với partner không?

Nếu bạn cảm thấy hấp dẫn về mặt thân thể, giới tính đối với người đó đến mức đặc biệt, bạn bị thu hút mạnh mẽ bởi họ hơn bất cứ khi ở cạnh ai, thì hầu hết người trong hoàn cảnh này hạnh phúc khi họ ở lại (chỉ trừ khi có những lí do quá lớn để rời đi).


Sách có đề cập đến thuyết Gestalt:

I do my thing and you do your thing. I am not in this world to live up to your expectations, And you are not in this world to live up to mine. You are you, and I am I, and if by chance we find each other, it’s beautiful. If not, it can’t be helped. (Fritz Perls, 1969)

Nhiều người yêu cũng giống như thuyết này: Tôi làm chuyện của tôi, bạn làm chuyện của bạn. Tôi không tồn tại trên thế giới này để sống theo kì vọng của bạn. Và bạn cũng không tồn tại trên thế giới này để sống theo kì vọng của tôi.

Những ý nghĩ như vậy có giá trị của riêng chúng, nhưng nếu hai bạn có thái độ sẵn sàng vứt bỏ mối quan hệ chỉ vì “Tôi không thể thay đổi, sẽ không, và cũng không có lí do gì để làm vậy”, thì mối quan hệ sẽ chẳng đi đến đâu.

Nói đi thì cũng phải nói lại, mặc dù tình yêu là chấp nhận nhiều mặt của nhau và cố gắng vì nhau, nhưng làm sao ta biết được khi nào là quá sức chịu đựng?

15. Partner của bạn có thừa nhận những điều khiến cho mối quan hệ quá tệ để ở lại?

Bạn có cố gắng nói ra những điều đó chưa? Họ có thừa nhận không?

Một câu chuyện ví dụ từ sách:

Bob ghét kế hoạch, lịch trình, và các cuộc hẹn. Partner của anh—Mandy, lại rất quan trọng việc có kế hoạch trước. Bob không tài nào thấy được tại sao việc hẹn trước lại quan trọng, bởi vì ngoài những nhu cầu của mình ra, Bob không thể hiểu cho nhu cầu của người khác. Không chỉ lờ đi việc hẹn trước, Bob còn cho rằng Mandy quá cứng nhắc và nhu cầu lên kế hoạch của cô là sai. Ẩn đằng sau những hành động của Bob là sự ích kỉ, tệ hơn nữa là, không hề biết mình đang ích kỉ.

Nếu có điều gì đó trong mối quan hệ khiến cho nó quá tệ để ở lại, và mặc dù bạn đã cố khiến cho đối phương biết và thừa nhận nó, người đó lại không thể và không làm, thì vấn đề sẽ ngày càng tệ hơn. Bạn sẽ hạnh phúc hơn nếu rời đi.

Khi bạn chỉ ra những vấn đề, người ta sẽ bị tổn thương. Vài người thậm chí sẽ từ chối bàn luận về vấn đề đó, gạt phắt đi, và nếu bạn cũng bị cuốn theo hành động này và trở nên im lặng, thì mọi thứ sẽ vẫn mãi mắc kẹt ở đó chẳng bao giờ khá lên được.

16. Partner có cố tình không thay đổi?

Có điều gì partner làm khiến cho mối quan hệ của bạn quá tệ để ở lại, người đó thừa nhận, nhưng lại cố tình không thay đổi?

Nếu người ta không thay đổi, và không sẵn sàng thay đổi, một cách rõ mồn một, dù nhiều tháng đã trôi qua, thì bạn sẽ vui hơn nếu rời đi.

Hành động biểu hiện sự thay đổi là gì?

  • Một người không chịu đi làm mà cứ mãi ở nhà chây lười: thực sự đi tìm việc làm.
  • Một người trầm cảm: chịu đi trị liệu và uống thuốc.

Để tránh phải chờ đợi mãi, hãy thỏa thuận về khoảng thời gian cụ thể mà bạn mong đợi sự thay đổi ở partner. Hãy nói rõ rằng bạn không cố điều khiển người đó, mà là nếu người đó không chịu thay đổi sẽ khiến mối quan hệ của hai người quá tệ để tiếp tục.

Tác giả có đề xuất rằng hai bạn nên viết ra giấy và kí tên, giống như một bản thỏa thuận, và quay lại mảnh giấy này sau khoảng thời gian đã đồng ý với nhau. Nếu đã quá khoảng thời gian đó mà partner vẫn vậy, thì hãy quay trở lại câu trả hỏi số 16.

Bài viết dài quá nên tôi chia ra làm 2 phần. Bạn có thể đọc tiếp phần còn lại ở đây.

Zeen Social Icons